केल्याने होत आहे रे...

केल्याने होत आहे रे... तो ४३ वर्षांचा असा एक माणूस होता ज्याच्याकडे गमावण्यासारखे काहीच उरले नव्हते; त्याची २० लाख युआनची ( चीनचे नाणे युवान, आताचा दर १ युवान म्हणजे १४ रु. ३० पैसे ) फसवणूक झाली होती आणि त्याला नोकरीवरून काढून टाकण्यात आले होते. त्याचे वैवाहिक आयुष्यही मोडकळीस आले होते. अशा परिस्थितीत, त्याने मित्रांकडून २१,००० युआन उसने घेतले आणि शेन्झेन ( चीन मधील एक शहर ) येथील एका जीर्ण अपार्टमेंटमध्ये एक कंपनी सुरू केली. ती कंपनी आता पृथ्वीवरील सर्वात शक्तिशाली दूरसंचार साम्राज्य बनली आहे. ते आहेत हुआवेईचे (Huawei) संस्थापक रेन झेंगफेई. - जन्म: २५ ऑक्टोबर १९४४, झेननिंग काउंटी ( तालुका सारखा विभाग ) गुईझोऊ प्रांत. - डोंगराळ गावातील एका गरीब रहिवासी; आई-वडील ग्रामीण भागातील शिक्षक होते. - सात भावंडांमध्ये सर्वात मोठे. - कुटुंब अत्यंत गरीब असल्याने त्यांची आई प्रत्येकाला मोजून-मापून जेवण देत असे. - वडील विद्यापीठात शिक्षण घेतलेले एक विचारवंत होते. - 'माओच्या सांस्कृतिक क्रांती'च्या काळात त्यांना छळाला सामोरे जावे लागले. - त्यांनी तरुण रेनला एकच गोष्ट सांगितली: 'ज्ञान हीच शक्ती आहे; अभ्यास कर आणि गर्दीच्या मागे जाऊ नकोस.' - त्यांनी चोंगकिंग युनिव्हर्सिटी ऑफ आर्किटेक्चर अँड इंजिनिअरिंगमध्ये शिक्षण घेतले. - संगणक तंत्रज्ञान, स्वयंचलित नियंत्रण प्रणाली (ऑटोमॅटिक कंट्रोल), प्रगत गणित आणि परदेशी भाषांचे स्वतःहून अध्ययन केले. - १९७४ मध्ये बांधकाम अभियंता म्हणून लष्करात रुजू झाले. - 'लियाओ यांग' येथील रासायनिक तंतू (केमिकल फायबर) प्रकल्पावर काम केले. - पदोन्नती मिळवून तांत्रिक उप-रेजिमेंट कमांडरपदापर्यंत मजल मारली. - १९७८ मध्ये बीजिंग येथील राष्ट्रीय विज्ञान परिषदेत सहभाग घेतला. - १९८२ मध्ये चिनी कम्युनिस्ट पक्षाच्या १२ व्या राष्ट्रीय अधिवेशनासाठी प्रतिनिधी म्हणून निवड झाली. - १९८३ मध्ये सैन्यातील त्यांची भूमिका संपली आणि त्यांना सेवेतून मुक्त करण्यात आले. - पत्नीसोबत राहण्यासाठी ते शेन्झेनला गेले. - तिथे एका उपकंपनीमध्ये त्यांची 'डेप्युटी मॅनेजर' म्हणून नियुक्ती झाली. - त्यांना व्यवसायाचा कोणताही अनुभव नव्हता; ते एक सैनिक आणि अभियंता होते. - कंपनीसाठी काम करत असताना त्यांची फसवणूक झाली. - एका लबाड व्यापारी कंपनीने २० लाख युआन घेऊन पोबारा केला. - त्या काळी ही एक प्रचंड मोठी रक्कम होती. - ती रक्कम परत मिळवण्यासाठी त्यांनी वर्षभर प्रयत्न केले आणि अखेरीस त्यातील बहुतांश रक्कम वसूल केली. - तरीही कंपनीने त्याला कामावरून काढून टाकले. - त्याच्या पत्नीने त्याला घटस्फोट दिला. - वय ४३ वर्षे, बेरोजगार; आई-वडील आणि भावंडांसोबत एका अरुंद घरात वास्तव्य. - त्या कुटुंबाला बाजारातून केवळ मेलेले मासे आणि कोळंबी विकत घेणेच परवडत असे. - १९८७: २१,००० युआन उसने घेऊन 'हुवावे'ची (Huawei) स्थापना केली. - या नावाचा अर्थ 'चीनमध्ये क्षमता आहे' असा होता. - तीन कर्मचारी; हाँगकाँगवरून टेलीकॉम स्विचेस (switches) आयात करून त्यांची पुनर्विक्री करण्यापासून सुरुवात केली. - त्यांना केवळ मध्यस्थ राहायचे नव्हते. त्यांना स्वतःचे तंत्रज्ञान विकसित करायचे होते. - १९८९: हुवावेचे स्वतःचे स्विच विकसित करण्यास सुरुवात केली. - १९९०: हुवावेने उत्पादित केलेले पहिले स्विच प्रमाणीकरण ( Certification ) प्रक्रियेत यशस्वी ठरले. - चीनमधील प्रमुख शहरांवर वर्चस्व मिळवण्यासाठी परदेशी दिग्गज कंपन्यांमध्ये स्पर्धा सुरू होती. - रेन यांनी 'हुवावे'ला ग्रामीण भागाकडे वळवले आणि अशा बाजारपेठांवर लक्ष केंद्रित केले ज्यांकडे आंतरराष्ट्रीय कंपन्यांनी दुर्लक्ष केले होते. - ही रणनीती यशस्वी ठरली. - १९९७ मध्ये त्यांनी अमेरिकेला भेट दिली आणि 'बेल लॅब्स' (Bell Labs) व 'आयबीएम' (IBM) ला प्रत्यक्ष पाहिले. - खऱ्या अर्थाने आधुनिक उद्योग कसा असतो, हे त्यांनी पाहिले. - परत आल्यावर, 'आयबीएम'च्या सल्लागारांची सेवा घेण्यासाठी त्यांनी प्रचंड मोठी रक्कम खर्च केली. - त्यांनी आपल्या व्यवस्थापकांना अत्यंत कठोर आदेश दिला: पुढील पाच वर्षे सल्लागार सांगतील तंतोतंत तसेच करायचे. कोणतेही बदल नाहीत; - पाच वर्षांनंतर तुम्ही परिस्थितीशी जुळवून घेऊ शकता, तर दहा वर्षांनंतर पुनर्रचना करू शकता. - व्यवस्थापन तत्त्वज्ञान: ग्राहक सर्वात महत्त्वाचा, तर बॉसचा क्रमांक सर्वात शेवटी. - ग्राहकाभिमुख राहा आणि वरिष्ठांकडे पाठ फिरवा. - अशी प्रणाली विकसित केली जिथे 'हुवावे' (Huawei) कोणत्याही एका व्यक्तीवर अवलंबून नाही – अगदी स्वतः त्या व्यक्तीवरही नाही. - 'हुवावे' (Huawei) मधील १ टक्क्यापेक्षा कमी हिस्सा त्यांच्या मालकीचा आहे. - उर्वरित हिस्सा कर्मचाऱ्यांकडे 'व्हर्च्युअल शेअर सिस्टीम'द्वारे (आभासी समभाग प्रणाली) आहे. - त्यांनी याला 'सर्वांची भागीदारी' असे संबोधले. - त्यांची निस्वार्थी वृत्ती हे 'हुवावे'च्या यशामागचे एक कारण होते. - ते त्यांच्या स्पष्टवक्तेपणासाठी ओळखले जातात. - त्यांनी कर्मचाऱ्यांना सांगितले होते की, सर्वात मोठी समस्या म्हणजे खूप जास्त पैसा असणे आणि तो कसा खर्च करावा हे न समजणे. - २००९ मध्ये, हुआवेईने 'फॉर्च्युन ग्लोबल ५००' (Fortune Global 500) यादीत स्थान मिळवले. - २०१८ मध्ये, कंपनीचे उत्पन्न १०७ अब्ज डॉलर्सवर पोहोचले आणि १७० देशांमध्ये तिचे ग्राहक होते. - त्यानंतर जग तिच्या विरोधात गेले. - २०१८ मध्ये, अमेरिकेच्या विनंतीवरून त्यांची कन्या मेंग वानझोऊ हिला कॅनडामध्ये अटक करण्यात आली. - तिला जवळपास तीन वर्षे 'हाऊस अरेस्ट'मध्ये (घरामध्येच नजरकैदेत) ठेवण्यात आले. - २०१९ मध्ये, अमेरिकेने हुआवेईचा समावेश 'एन्टिटी लिस्ट'मध्ये (Entity List) केला आणि अमेरिकन चिप्स व सॉफ्टवेअरचा पुरवठा बंद केला. - रेनने माघार घेतली नाही, उलट त्यांनी आपली गती वाढवली. - हुआवेईने स्वतःचे चिप्स, स्वतःची ऑपरेटिंग सिस्टिम आणि स्वतःची इकोसिस्टिम विकसित केली. - ती कंपनी टिकून राहिली. - २०२५ मध्ये, वयाच्या ८१ व्या वर्षी, त्यांनी शांघायमध्ये 'कॉम्पिटिटिव्ह प्रोग्रामिंग'मधील (स्पर्धात्मक प्रोग्रामिंग) अव्वल दर्जाच्या विद्यार्थ्यांशी संवाद साधला. - त्यांनी एआय (AI), शिक्षण आणि भविष्य या विषयांवर १४,००० शब्दांत आपले विचार मांडले. - चीन आणि अमेरिका हे देश वेगवेगळ्या मार्गांवरून वाटचाल करत असल्याचे त्यांनी सांगितले. - अमेरिका सर्वोच्च शिखरे सर करण्याचा प्रयत्न करत आहे, तर चीन व्यावहारिक समस्या सोडवण्यावर भर देत आहे. - जर तुम्ही उंच ध्येय गाठू शकत असाल, तर खालच्या पातळीवर समाधान मानू नका. - ते आजही कामावर जातात आणि फारशा मुलाखती देत नाहीत. - आजही ते कोणत्याही लवाजम्याशिवाय प्रवास करतात. गुइझोऊमधील एका डोंगराळ गावातील शिक्षकाचा मुलगा. आपली सर्व बचत गमावली, नोकरीवरून काढून टाकले गेले, घटस्फोट झाला आणि वयाच्या ४३ व्या वर्षी ते पूर्णपणे कंगाल झाले होते; तरीही २१,००० युआनचे कर्ज काढून त्यांनी अशी कंपनी उभारली जी आज मानवजातीतील एक-तृतीयांश लोकांना एकमेकांशी जोडते. त्यांनी पैशाने सुरुवात केली नाही, ओळखी-शिफारशींनीही सुरुवात केली नाही; त्यांनी सुरुवात केली ती ज्ञान, शिस्त आणि हार न मानण्याच्या जिद्दीच्या जोरावर. त्यांचे नाव रेन झेंगफेई (Ren Zhengfei) आहे आणि ते ८१ वर्षांचे आहेत. ते अजूनही नवनवीन गोष्टी घडवत आहेत. मूळ इंग्रजी लेख आपल्यासाठी गुगल भाषांतरित माधव भोळे